Hotline:  093 442 3333 | Quảng cáo:   093 873 0333 Báo giá |
Vụ hơn 300 học sinh ngộ độc ở Ninh Bình: Vi khuẩn tụ cầu vàng nguy hiểm như thế nào?
19:00 09/10/2018
Vi khuẩn tụ cầu vàng có trong ruốc gà khiến hơn 300 học sinh ngộ độc, nguy hiểm thế nào?

Liên quan đến vụ hơn 300 học sinh trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, TP. Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình phải nhập viện cấp cứu khiến dư luận quan tâm, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm cho hay, đã xác định được nguyên nhân gây ra vụ việc trên.

Các em học sinh ngộ độc thực phẩm đang được điều trị.

Kết quả từ Viện Kiểm nghiệm Quốc gia phát hiện độc tố của vi khuẩn "tụ cầu vàng" (TCV) ở cả thực phẩm sống và thực phẩm chín của món ruốc gà, trong bữa trưa 5/10, ở trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng.

Nguồn lây nhiễm TCV có thể do dụng cụ nấu nướng, chế biến thực phẩm không bảo đảm vệ sinh hay do quá trình lựa chọn, chế biến, bảo quản thực phẩm kém chất lượng.

Món ruốc gà trong bữa trưa 5/10 ở trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng có chứa độc tố khuẩn tụ cầu vàng.

Khuẩn tụ cầu vàng nguy hiểm đến mức nào? 

Khuẩn tụ cầu vàng vốn được biết đến là thủ phạm của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm nguy hiểm.

Chủng vi khuẩn quen thuộc này có thể sinh sôi và phát triển ở nhiều nơi, nhiều điều kiện khác nhau trong tự nhiên, cũng như trên cơ thể người. Loại vi khuẩn tụ cầu vàng thường có trong các loại thực phẩm như thịt, gia cầm, các loại đồ hộp, dụng cụ chế biến - bảo quản thực phẩm...

Nguồn lây chính là do vệ sinh kém trong quá trình chế biến hay bảo quản thực phẩm. Ngoài ra, có thể lây chéo từ các thực phẩm hết hạn sử dụng, hay từ các vết lở loét trên cơ thể người chế biến vào thực phẩm.

Tụ cầu vàng dưới kính hiển vi điện tử.

Năm 1878, Robert Koch (người tìm ra vi khuẩn Lao) phát hiện TCV từ mủ mụn nhọt và phân lập được TCV. Vi khuẩn tụ cầu có 3 loại là: Tụ cầu vàng, tụ cầu da và tụ cầu hoại sinh. Trong 3 loại đó thì tụ cầu vàng (Saureus) là loại gây nhiều bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt gây nhiều bệnh cấp tính nặng và có thể mất mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Trên cơ thể người, tụ cầu vàng gây ra các tổn thương ngoài da như chốc lở, viêm nang lông, các loại mụn nhọt, loét da. Thậm chí, có khi tạo nên các ổ áp-xe nằm ngay dưới da gây đau đớn, sốt, sưng nề sung huyết làm đỏ cả một vùng da.

Những bệnh do tụ cầu gây nên ở da có thể là do môi trường bên ngoài xâm nhập vào cơ thể, nhưng cũng có thể là do nội sinh (vi khuẩn tụ cầu có ngay trên cơ thể, khi gặp điều kiện thuận lợi thì chúng phát triển gây bệnh).

Khi nhiễm vào máu, tụ cầu cũng có thể gây nên các bệnh nặng như áp xe phổi, viêm tủy xương, viêm nội tâm mạc hoặc gây viêm màng não mủ... Bệnh có thể nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh và cũng có nguy cơ cao gây nhiễm khuẩn huyết.

Độc tố TCV khá bền với nhiệt: Nhiệt độ 100 độ C trong 15 phút chưa bị phá hủy. Vì vậy, thức ăn nấu chín, dù TCV chết hết nhưng độc tố vẫn tồn tại. Muốn khử hoàn toàn độc tố TCV, phải đun sôi liên tục ít nhất 2 giờ.

Thời gian ủ bệnh khi ăn phải thức ăn có TCV rất ngắn, khoảng từ 1-6 giờ, trung bình là 3 giờ. TCV không gây ra dịch, nhưng vẫn thường xảy ra những vụ ngộ độc thực phẩm cho nhiều người.

Hầu hết, các ca bệnh do tụ cầu vàng gây ra đều rất nguy hiểm, có triệu chứng lâm sàng phức tạp, nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến chết người

Khuẩn Tụ Cầu Vàng kháng thuốc kháng sinh?

Tụ cầu vàng kháng lại nhiều loại kháng sinh (KS) thông dụng, đặc biệt kháng lại kháng sinh methicilin.

Khởi đầu, từ những năm 60 của thế kỷ trước, người ta phát hiện ra TCV kháng lại các KS Penicillin, rồi sau này đến Ampicillin, Amoxicillin, Oxacillin... và tình trạng TCV kháng thuốc KS thực sự trầm trọng từ giữa thập niên 80. Y học phát hiện ra rằng TCV có khả năng tiết ra men penicillinase (hay betalactamase) có tác dụng phá hủy vòng betalactam - cấu trúc cơ bản của các KS nói trên - làm cho các KS này mất tác dụng.

Có được “năng lực nổi loạn” này là do một gene bẩm sinh, di truyền qua các thế hệ của TCV mà y học đã biết, có tác dụng sinh ra những men để chống lại sự tiêu diệt của các loại vi khuẩn khác, các men này “vô tình” chống lại KS hay dược chất...

Để đối phó với khả năng kháng thuốc của TCV, người ta điều chế ra Methicillin, một loại Penicillin bán tổng hợp tiêu diệt mạnh TCV kháng các KS nhóm betalactam thì sau một thời gian lại thấy xuất hiện loại TCV kháng cả Methicillin.

Hiện nay, nhiễm trùng bệnh viện - nhiễm trùng ở bệnh nhân điều trị nội trú tại viện - là một vấn đề lớn của y tế toàn cầu, một thách thức lớn, nan giải trong điều trị nhiễm khuẩn. Bởi nhiễm trùng BV hầu hết do các loại vi khuẩn kháng KS gây ra, trong đó có vai trò lớn của TCV.

Năm 2005, ở Mỹ có khoảng 19.000 người chết vì nhiễm trùng bệnh viện. Ở Việt Nam, chương trình giám sát thuốc KS của Bộ Y tế cho biết, TCV kháng Methicilin lên tới 41,7%; nghiên cứu của BV bệnh nhiệt đới quốc gia: 40%; BV Bạch Mai, Hà Nội và Chợ Rẫy, TPHCM: 50%.

Một nghiên cứu trên 7 BV (Đà Nẵng; Cần Thơ; An Bình, Nguyễn Tri Phương, Nhân Dân Gia Định, Nhi Đồng 1 và Chấn thương chỉnh hình Trần Hưng Đạo, TPHCM cho thấy trên 235 chủng TCV phân lập được (xác định rõ danh, tính và AND), có 110 chủng kháng Methicillin: 46,8%...

Để “chạy đua” với các loại vi khuẩn kháng KS (không chỉ có TCV), người ta luôn luôn nghiên cứu, điều chế ra những KS rất mạnh, như Vancomycin, Colistin, Telavancin, Linezoid... được coi như “bảo bối” để đặc trị những vi khuẩn cứng đầu.

Tuy nhiên, những “bảo bối” này không nhiều và không sớm thì muộn cũng bị vi khuẩn kháng lại. Gần đây, Mỹ thông báo 3 ca kháng Vancomycin và 24 ca khác trên thế giới Vancomycin giảm tác dụng với TCV.

Ác hại là tình trạng TCV kháng thuốc không chỉ gây bệnh trong phạm vi các BV mà gần đây đã có nhiều ca TCV kháng thuốc gây bệnh trong cộng đồng, nghĩa là ở những người khỏe mạnh. Ca mắc TCV tại cộng đồng đầu tiên phát hiện ở Mỹ năm 1982, sau đó các quốc gia đều thông báo tình trạng này và số ca mắc cũng như độ nặng tăng dần lên.

Ở BV Bạch Mai, Hà Nội, hàng năm có 13,9% số ca mắc bệnh do TCV nhập viện trong tổng số các ca bệnh nhiễm khuẩn. Có bệnh nhân khi các BS sử dụng KS thế hệ thứ 2 thuộc dòng KS cephalosporin (dòng mạnh nhất trong nhóm betalactam hiện nay), nhưng sau 5 ngày vẫn sốt cao, phải dùng thế hệ 3 của dòng này, mới có hiệu quả.

Trẻ sơ sinh, người bệnh tiểu đường, suy thận mãn tính dễ bị TCV xâm nhập nhất, sau đó là những người lạm dụng thuốc KS. Nguồn lây nhiễm TCV là vệ sinh kém khi nấu nướng hay bảo quản thực phẩm; từ thực phẩm hết hạn sử dụng và các tổn thương trên tay người chế biến thực phẩm mang mầm bệnh.

Cách phòng tránh Tụ Cầu Vàng gây ngộ độc thực phẩm

Để phòng chống ngộ độc thực phẩm, nên thực hiện các điều sau:

- Ăn chín, uống sôi.

- Vệ sinh môi trường và nguồn nước sạch sẽ.

- Thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh: rửa tay trước và sau khi ăn.

- Nên lựa chọn những thực phẩm an toàn đảm bảo vệ sinh và tránh bảo quản thực phẩm quá 12h.

- Các thực phẩm tươi sống như thịt, hải sản nên được bảo quản lạnh trong vòng 2-3 ngày, tránh bảo quản quá lâu, bởi các vi khuẩn có đủ điều kiền để phát triển và gây bệnh cho bạn.

- Cần phải vệ sinh dụng cụ nấu nướng ngay sau khi chế biến nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Rửa tay kỹ với xà phòng hay chất diệt khuẩn trước và sau công việc; hạn chế hoặc không tiếp xúc với tay vịn cầu thang, khóa vòi nước, tay nắm cửa... nhất là trong BV và nơi đông người là cách tốt nhất tránh nhiễm khuẩn.

- Khi nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm bạn nên đi khám ngay lập tức

Hoài Thanh t/h

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC