Cơ quan chủ quản: Hội Luật Gia Việt Nam

Bản quyền thuộc về Chuyên trang Phụ nữ và Đời sống - Báo Điện tử Người Đưa Tin (phununews.vn)

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số: 38/GP-BTTTT ngày 25/1/2016

Địa chỉ: Tầng 4, Star Tower, đường Dương Đình Nghệ, Yên Hoà, Cầu Giấy, Hà Nội.

Tổng biên tập: Nguyễn Tiến Thanh

Hotline : 0906 206 554

 
 
11/07/2018 11:30:49

Người nặng lòng với tranh thêu tay truyền thống

Nhắc đến làng nghề thôn Bình Lăng (Thường Tín, Hà Nội) – đất thêu với tranh thêu tay tinh xảo không thể không nhắc đến nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục, người đang giữ và truyền lửa để nghề không bị mai một



Nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục – người đang “giữ lửa” cho nghề. Ảnh: Đăng Mạnh

Nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục sinh năm 1955, từ năm 9 tuổi ông đã được cầm kim tập thêu. Ông tâm sự: “Tôi lớn lên từ những đường kim, mũi chỉ. Trong gia đình tôi, nghề thêu được lưu truyền từ đời cụ, kị. Năm tôi 9 tuổi, bố tôi đã dạy cho tôi những bài học đầu tiên về nghề thêu một cách nghiêm túc”. Và cứ thế nghề thêu tay đã ngấm vào con người ông, trở thành niềm say mê mà ông không thể từ bỏ.

Bước vào nghề là hành trình đầy thử thách, có những lúc ông đã từng có ý định bỏ nghề. Trong những năm tháng còn khó khăn, ông đã từng làm vô số nghề để kiếm ra tiền trang trải cuộc sống nhưng trong trong tâm ông vẫn luôn nặng lòng với nghề của tổ tiên để lại.

Có lúc số vốn quá ít ỏi nên ông phải vay mượn khắp nơi để tiếp tục theo nghề. Khi làm ra được sản phẩm thì lại gặp khó khăn về thị trường đầu ra vì lúc đó sản phẩm của ông ít được biết đến và chưa trở thành thương hiệu.

Nghệ nhân chia sẻ: “Tôi đã từng cùng vợ đạp xe cả trăm cây số lên từng nhà ở Hà Nội gõ cửa mời họ xem và mua sản phẩm, cùng vợ vừa ăn bánh mì vừa chờ hàng ở Hồ Gươm”. Với ông, đó là quãng thời gian khó khăn, cũng là những kỉ niệm ông không bao giờ có thể quên được.

Trời không phụ lòng người, bằng sự kiên trì và những cố lắng trong nghề, tranh thêu của nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục đã dần có chỗ đứng trên thị trường, các sản phẩm của ôngđược đánh giá cao bởi sự chân thật và độ tinh tế trong bức tranh thêu.

Các bức tranh thêu nổi bật của nghệ nhân có thể kể đến như: Tranh thêu tay vua Lý Thái Tổ, tranh Vịnh Hạ Long, tranh làng cổ Đường Lâm, tranh thêu lọ hoa mẫu đơn, lọ hoa hướng dương, tranh thêu chùa Một Cột, Tháp rùa Hồ Gươm…

Tranh của ông thêu rất đa dạng như tranh thêu phong cảnh, thêu chân dung, thêu hoa, thêu tĩnh vật, thêu con vật. Theo nghệ nhân, thêu chân dung là khó nhất bởi thêu chân dung phải đạt tới độ chính xác tuyệt đối, màu sắc của chỉ thêu phải trùng hoàn toàn với màu của ảnh mẫu.

Nghệ nhân tâm sự: “Ngoài độ chính xác còn đòi hỏi tranh phải toát lên cái thần của người được vẽ. Thêu chân dung đã khó, thêu tranh Bác Hồ càng khó hơn. Hình ảnh Bác quen thuộc với tất cả mọi người, nên độ chính xác của đường nét lẫn thần thái đều là tuyệt đối”. Nghệ nhân cũng đã từng thêu rất nhiều chân dung nhưng Bác Hồ luôn là bức mà nghệ nhân tâm đắc và ấn tượng nhất.



Những bức tranh thêu được trưng bày tại nhà của nghệ nhân. Ảnh: Đăng Mạnh

Nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục cho biết: “Thêu không khó nhưng để có được một bức tranh thêu đẹp thì là cả một quá trình. Một bức tranh thêu tay đẹp thì khi nhìn vào phải thấy được cái tâm bỏ ra của người thợ cùng cái hồn của bức tranh mà người thợ muốn truyền tải. Để có được điều đó, mỗi đường chỉ phải mảnh, mịn, đường kim phải khéo léo, người thợ phải thực sự cảm được linh hồn của bức tranh”.

Theo nghệ nhân, tố chất để trở thành một người thêu giỏi là phải có năng khiếu. Tuy nhiên chỉ năng khiếu thôi là không đủ, người thêu phải có lòng trung thực, đạo đức, biết lắng nghe và sáng tạo thì mới có thể trở thành một người giỏi trong nghề.

Xã hội ngày càng phát triển nên thêu tay đang đặt dưới sự thách thức lớn. Nhiều người thêu vội, thêu ẩu để lấy số lượng, lấy cái lợi trước mắt mà không đặt cái tâm của mình trong đó. Bên cạnh đó, thêu máy đang dần lấn át thêu tay truyền thống.

Theo nghệ nhân, thêu tay truyền thống muốn đứng vững trên thị trường thì cần phải đặt cả cái tâm của nghệ nhân trong sản phẩm, phải khéo léo, tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ nhất trong tranh thêu bởi thêu máy thì không thể tỉ mỉ và tinh sảo được như tranh thêu truyền thống. Bởi vậy, người thêu phải luôn nỗ lực để làm ra các sản phẩm chất lượng cao, từ đó mà đẩy lùi các sản phẩm kém chất lượng trên thị trường.

Làm sao để làng nghề thêu truyền thống ngày càng phát triển hơn là điều khiến ông luôn trăn trở. Mong muốn của ông là làm sao cho làng nghề của quê hương phát triển ngày càng mạnh. Bên cạnh đó là mong ước làng nghề của địa phương trở thành điểm du lịch được nhiều người biết đến và tham quan.

Các thế hệ cha ông ngày trước chỉ dạy nghề và truyền nghề bằng hình thức dạy thực hành và truyền miệng nên nhiều khi những kinh nghiệm dân gian bị “thất truyền”, chính bởi vậy việc đào tạo một cách bài bản là vô cùng quan trọng để giữ nghề không bị mai một.

Hiện tại, nghệ nhân Nguyễn Xuân Dục đang mở lớp đào tạo để truyền lại nghề cho những thế hệ tiếp nối truyền thống của địa phương. Để bảo tồn và phát triển làng nghề thêu truyền thống, ông luôn đổi mới phương pháp đào tạo và nâng cao kĩ thuật tay nghề của các học viên. Có như vậy các sản phẩm thêu mới có chất lượng tốt, thêu tay truyền thống của làng nghề thôn Bình Lăng mới có thể đứng vững và tồn tại trên thị trường.

Đăng Mạnh

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

TIN MỚI TRONG NGÀY